SIRA YA MTUME ﷺ KUSILIMU KWA HAMZA NA UMAR (A.S)
Utangulizi
Makkah ilikuwa imegubikwa na giza la shirki, dhulma na chuki dhidi ya Uislamu.
Lakini katikati ya giza hilo, kulikuwa na nuru iliyokuwa ikienea taratibu.
Waumini walikuwa wachache, dhaifu kwa idadi, lakini imara katika imani. Kila siku walikabiliwa na vitisho, mateso na shinikizo kutoka kwa Quraysh.
Mtume Muhammad ﷺ aliendelea kuwalingania watu kwa subira, huku akijua kwamba ushindi wa Uislamu usingepatikana kwa nguvu za kibinadamu pekee..
Ndipo akamuomba Allah:
“Ewe Allah! Uutie nguvu Uislamu kupitia mtu unayempenda zaidi kati ya Abu Jahl au Umar ibn al-Khattab.”
Na dua hiyo ilikuwa karibu kujibiwa kwa namna ambayo hakuna aliyekuwa akiitarajia.
Hijra ya Kwanza Kutafuta Usalama Abyssinia
Mateso yalipozidi, Mtume ﷺ aliwaruhusu baadhi ya Maswahaba kuhama kuelekea Habasha, chini ya mfalme Najashi.
Huko walitarajia kupata mahali ambapo wangeweza kumuabudu Allah bila kuteswa.
Quraysh hawakutaka kuwaacha waende.
Wakatuma wajumbe wawili wenye zawadi nyingi kwa Najashi, wakitaka Waislamu warejeshwe Makkah.
Lakini Najashi hakukubali kufanya uamuzi kabla hajawasikiliza Waislamu wenyewe.
Hapo ndipo Ja‘far ibn Abi Talib رضي الله عنه alipoinuka mbele ya mfalme.
Ja‘far Mbele ya Najashi
Ja‘far hakujitetea kwa mali wala nguvu.
Alieleza jinsi walivyokuwa kabla ya Uislamu:
Waliabudu masanamu, walikula mizoga, walifanya maovu, walivunja undugu na kuwadhulumu wanyonge.
Kisha Allah akawatumia Mtume kutoka miongoni mwao.
Akaanza kuwaamrisha wamwabudu Allah Pekee, waseme kweli, waheshimu undugu na waache maovu.
Ja‘far akasema kwamba watu wao walipowakataa na kuwatesa, walikuja Habasha kwa sababu walikuwa wameambiwa kuwa Najashi ni mfalme mwenye haki.
Najashi akamuuliza kuhusu Isa ibn Maryam عليه السلام.
Ja‘far akasoma aya kutoka Surah Maryam.
Maneno ya Qur’an yakamgusa Najashi kiasi kwamba machozi yakamtoka.
Alisema kwa maana kwamba ujumbe waliokuja nao Muhammad ﷺ na ule aliokuja nao Isa عليه السلام unatoka kwenye chanzo kimoja.
Quraysh wakashindwa.
Mpango wao wa kuwarudisha Waislamu Makkah ukavunjika.
Quraysh Wanazidi Kuogopa
Baada ya kushindwa kwao, Quraysh hawakuacha kujaribu.
Lakini sasa walikuwa wameanza kuona jambo ambalo lilikuwa likiwatia hofu:
Uislamu haukuwa tena jambo dogo la watu wachache.
Ulikuwa ujumbe uliokuwa ukivuka mipaka ya Makkah.
Na ndani ya Makkah yenyewe, watu wenye nguvu walikuwa wanaanza kuingia katika Uislamu.
Miongoni mwao alikuwa Hamza ibn Abdul-Muttalib رضي الله عنه.
Hamza Simba Anasimama
Siku moja Hamza alifahamu kwamba Abu Jahl alikuwa amemtukana na kumdhuru Mtume ﷺ.
Hamza, akiwa amekasirika, alimkabili Abu Jahl na kumtangaza waziwazi kuwa yeye ni mfuasi wa Muhammad ﷺ.
Uislamu wa Hamza uliwapa Waislamu nguvu na ulinzi mkubwa.
Lakini Quraysh walikuwa bado hawajui kwamba changamoto kubwa zaidi ilikuwa inakuja.
Mtu mwingine alikuwa karibu kubadilisha historia ya Uislamu.
Jina lake lilikuwa Umar ibn al-Khattab رضي الله عنه.
Umar Mtu Aliyetoka Kuua Hadi Kuamini
Umar alikuwa miongoni mwa watu waliokuwa na msimamo mkali zaidi dhidi ya Uislamu.
Siku moja alitoka akiwa amedhamiria kumuendea Mtume ﷺ.
Lakini njiani akafahamishwa kwamba dada yake na mume wake walikuwa wameingia katika Uislamu.
Hasira zikamvaa.
Alipofika kwao, akasikia wakisoma Qur’an.
Alipoingia, maandishi aliyokuwa wakisoma yalikuwa kutoka Surah Tā-Hā.
Mwanzoni alikasirika.
Lakini maneno ya Qur’an yalipoingia moyoni mwake, hasira yake ikaanza kubadilika.
Akaomba aya hizo azisome vizuri.
Baada ya kuzisoma, akasema:
“Ni maneno mazuri kiasi gani haya!”
Kisha akaelekezwa alipo Mtume ﷺ.
Umar akaenda huko.
Maswahaba walipomuona akija, walihofia kwamba alikuwa bado amekuja kwa nia yake ya awali.
Lakini Umar alifika mbele ya Mtume ﷺ na kutangaza shahada.
Mtu aliyekuwa ametoka akiwa na nia ya kupigana, akarudi akiwa Muislamu.
Na dua ya Mtume ﷺ ilikuwa imetimia.
Kutoka Mafichoni Hadi Kudhihirisha Uislamu
Uislamu wa Hamza na Umar uliwapa Waislamu ujasiri mpya.
Walikuwa bado wachache, lakini sasa walikuwa na watu wenye nguvu waliokuwa tayari kusimama pamoja nao.
Waislamu wakaanza kudhihirisha ibada zao kwa ujasiri zaidi.
Quraysh wakagundua kwamba kuwatisha Waislamu hakutoshi.
Mateso hayakuwa yamewazuia.
Hijra haikuwafuta.
Na hata watu waliokuwa wakipinga Uislamu kwa nguvu walikuwa wanaingia katika dini hiyo.
Kwa hiyo Quraysh wakatafuta njia nyingine.
Moyo Mmoja, Hatima Mbili
Katika kipindi hiki, matukio mawili yalionyesha tofauti kubwa kati ya watu waliokabiliana na ujumbe wa Muhammad ﷺ.
Mmoja alikuwa Hamza—aliyesimama kumlinda Mtume ﷺ.
Mwingine alikuwa Umar—aliyekuja akiwa na upinzani mkali, lakini akabadilishwa na Qur’an.
Wote wawili wakawa miongoni mwa nguzo za nguvu za Waislamu.
Hapo Quraysh wakatambua kwamba tatizo lao halikuwa tena watu wachache waliokuwa wamefuata dini mpya.
Tatizo lao lilikuwa ujumbe ambao ulikuwa umeanza kugusa mioyo ya watu.
Na sasa walihitaji mpango mkali zaidi.
Mwanzo wa Maudhui Mapya
Quraysh waliposhindwa kuuzuia Uislamu kwa vitisho na mateso, waliamua kutumia njia nyingine: kuwatenga Banu Hashim na Banu al-Muttalib kijamii na kiuchumi.
Walitaka kuwafanya watu wa familia ya Mtume ﷺ wakose chakula, biashara na mahusiano ya kawaida—kwa matumaini kwamba shinikizo hilo lingemlazimisha Mtume ﷺ kuachana na da‘wah yake.
Lakini hawakujua kwamba kile walichokiona kama mwisho wa mwito wa Muhammad ﷺ, kingekuwa ukurasa mwingine wa historia ya subira, sadaka na ushindi.
Na hapo ndipo simulizi la Mzingiro wa Shi‘b Abi Talib lilipoanza.